Nowa norma EN 54-23

Lampy błyskowe firmy Pfannenberg, poddane badaniom certyfikacyjnym wg europejskiej normy EN 54-23

W większości państw europejskich jeszcze w 2013 r. wejdzie w życie norma EN 54-23 obejmująca sygnalizatory optyczne.

Tym samym wszystkie dopuszczone dotąd do użytku sygnalizatory optyczne nie będą mogły być już stosowane w nowych instalacjach. Wszystkie sygnalizatory optyczne niespełniające wymagań normy EN 54-23 utraciły z dniem 1.3.2013 r. zezwolenie Stowarzyszenia Ubezpieczycieli Majątkowych (VdS).

Pfannenberg jest pierwszym producentem oferującym lampy błyskowe poddane badaniom certyfikacyjnym wg nowej normy oraz zgodnie z wymaganiami VdS: lampa błyskowa PY X-S-05 oraz urządzenie świetlno-dźwiękowe PA X 1-05, ze zgodnymi z normą kolorami czasz kulistych – czerwonym i bezbarwnym. Położenie montażowe lamp błyskowych można wybrać dowolnie. Umożliwia to elastyczną instalację i minimalizuje liczbę potrzebnych sygnalizatorów.

Rysunek PY X-S-05 i PA X 1-05

Powody wprowadzenia nowej normy i teksty specjalistyczne.

Prawidłowe zauważenie i rozpoznanie oraz poprawna interpretacja sygnału alarmowego jest utrudniona nie tylko wskutek zwiększającego się „smogu“ akustycznego, ale również zgodnie z oceną Światowej Organizacji Zdrowia z 2005r., lekki i poważny stopień pogorszenia słuchu dotyka na całym świecie 278 mln ludzi. Dlatego w alarmach pożarowych stosuje się coraz częściej sygnalizatory optyczne, jako uzupełnienie sygnałów akustycznych.

Dotyczy to zwłaszcza miejsc, w których poziom hałasu jest bardzo wysoki i tym samym nie ma całkowitej pewności, że sygnał akustyczny zostanie usłyszany. Podczas gdy na rynku amerykańskim Stowarzyszenie Ochrony Pożarowej USA agencja NFPA 72, wprowadziła uregulowania dla tego rodzaju urządzeń, w Europie nie było żadnych przepisów technicznych, określających wymagane cechy sygnalizatorów optycznych. Teraz sytuacja ta uległa zmianie. W wielu systemach alarmu pożarowego, w których dotąd stosowano wyłącznie sygnały akustyczne, obecnie trzeba będzie stosować również ostrzeganie optyczne. Norma EN 54-23 stawia również po raz pierwszy wymagania odnoszące się do wydajności świetlnej i rozkładu światła.

Wymagania EN 54-23 w praktyce

  • Natężenie oświetlenia

    Wymagane jest zatem natężenie oświetlenia min.0,4 lx (lm/m²) w całym tzw. obszarze sygnalizacji, a więc w tym pomieszczeniu, w którym ma działać sygnał optyczny (np. hale produkcyjne).

  • Kolor światła

    Sygnalizatory optyczne muszą wysyłać światło błyskowe białe albo czerwone.

  • Częstotliwość błysków

    Częstotliwość błysków musi wynosić od 0,5 Hz do 2 Hz.

  • Obszar sygnalizacji

    Sygnalizatory optyczne muszą spełniać co najmniej wymagania dotyczące obszaru sygnalizacji w jednej z trzech kategorii:

    sygnalizatory montowane na stropie – C;

    sygnalizatory montowane na ścianie – W;

    albo O dla sygnalizatorów, których położenie montażowe jest dowolne.

    W celu spełnienia tych wymagań intensywność światła sygnalizatorów musi zostać wyraźnie zwiększona w porównaniu z dotąd stosowanymi. Powoduje to również zwiększenie poboru mocy.


Kategorie montażowe

  • Montaż na stropie (C)

    Urządzenia kategorii C są opisane przez podanie informacji C-x-y. „x“ oznacza maksymalną wysokość montażu w metrach (m), na której może być umieszczony sygnalizator. „y“ określa średnicę cylindrycznego obszaru sygnalizacji. Oprócz wymaganego cylindrycznego obszaru sygnalizacji urządzenia te są klasyfikowane tylko dla wysokości do 3, do 6 albo do 9 m.

    Np.: C-3-7,5 oznacza sygnalizator montowany na stropie z cylindrycznym obszarem sygnalizacji o średnicy 7,5 m i wysokości montażu maks. 3 m.

  • Montaż na ścianie (W)

    Urządzenia kategorii W są opisywane przez podanie informacji W-x-y. „x“ oznacza maks. wysokość zamocowania sygnalizatora na ścianie, podaną w metrach (m), przy czym minimalna wysokość instalacji wynosi 2,4 m. „y“ określa kwadratową powierzchnię podstawy prostopadłościennego obszaru sygnalizacji.

    Np.: W-2,4-8 oznacza sygnalizator montowany na ścianie, z prostopadłościennym obszarem sygnalizacji o wym. 2,4 m x 8 m x 8 m, zamontowany na wysokości 2,4 m.

  • Montaż dowolny (O)

    Dla sygnalizatorów kategorii O obszar sygnalizacji, w którym osiągane jest wymagane natężenie oświetlenia, jest podany przez producenta. Nie są stawiane żadne warunki dla kształtu pomieszczenia. Z punktu widzenia użytkownika jest to najbardziej elastyczne i ekonomiczne rozwiązanie, ponieważ nie potrzeba stosować różnych sygnalizatorów do montażu na stropie i ścianie (minimalizacja zapasów magazynowych), a po drugie osiągany jest największy z możliwych obszar sygnalizacji.


Wnioski i zalecenie

  • • Urządzenia kat. O są najbardziej wygodnym rozwiązaniem

    Sygnalizator może być montowany na stropie, ścianie albo innych położeniach, podczas gdy urządzenia kat. C i W mogą być montowane tylko zgodnie ze swoją klasyfikacją.

  • Urządzenia kat. O są najbardziej ekonomicznym rozwiązaniem


    • Dla wszystkich położeń montażowych potrzebny jest tylko jeden sygnalizator. Tym samym unika się utrzymywania podwójnych zapasów magazynowych
    • Bez ograniczeń wysokości montażu - urządzenia C-3-y nie są np. dopuszczone do stropów o wysokości 3,2 m i trzeba wówczas skorzystać z urządzenia kat.C-6-y, które dla tego przypadku zastosowania byłoby zdecydowanie przewymiarowane.

    • Kształt cylindra nie jest z reguły kompatybilny z kształtem pomieszczeń. Właściwy obszar sygnalizacji urządzenia jest przede wszystkim zredukowany do kształtu cylindra. W celu umożliwienia zastosowania kształtu cylindrycznego lub zaplanowania sygnalizacji w pomieszczeniu konieczne jest ponowne zredukowanie obszaru sygnalizacji do możliwie największej powierzchni kwadratowej. Automatycznie wymaga to zastosowania większej liczby sygnalizatorów dla zapewnienia sygnalizacji w pomieszczeniu.

    • Wymaganie kwadratowej powierzchni podstawy dla urządzeń kat. W powoduje, że właściwy obszar sygnalizacji, który mógłby zostać utworzony przez urządzenie, zostaje w pewnych miejscach zredukowany. Wskutek sztucznie zmniejszonego zakresu sygnalizacji stanie się konieczne zastosowanie większej liczby urządzeń.

    • Dla urządzeń o kat. O nie ma żadnych wymagań pod względem kształtu, dzięki czemu możliwe jest ukształtowanie możliwie największego obszaru sygnalizacji w formie dowolnie wybranego prostopadłościanu.


Przykład zastosowania

  • Kalkulacja

    Zastosowanie sygnalizacji optycznej w pomieszczeniu o długości 20 m, szerokości 8 m i wysokości 3 m. Porównano przy tym zastosowanie następujących trzech urządzeń:

    • Lampa błyskowa Pfannenberg PYRA (kat. O), z następującym obszarem sygnalizacji: 11,1 m x 8,4 m x 6,3 m

    • To samo urządzenie, jednak dopuszczone tylko do montażu na stropie (patrz zalety kat. O), obszar sygnalizacji C-6-10,6.

    • Porównywalne urządzenia kat.C-3-7,5. Ze względu na wymagane obszary sygnalizacji powstaje zapotrzebowanie na następujące sygnalizatory optyczne:

    Tu znajduje się przykładowa kalkulacja kosztów.


Konsekwencje od projektowania do uruchomienia

DLA PROJEKTANTÓW I INŻYNIERÓW

  • Modyfikacja podstaw umowy
  • Modyfikacja tekstu przetargowego / pozycji
  • Uwzględnienie aktualnych i przyszłych projektów
  • Wyjaśnienie zleceniodawcy
  • Kontrola przy odbiorze sygnalizatorów optycznych

DLA RZECZOZNAWCY OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ

  • Określenie podstawy badań / zażądanie certyfikatów
  • Kontrola działania sygnalizatorów optycznych i porównanie z charakterystyką techniczną

DLA INTEGRATORÓW SYSTEMU

  • Opracowanie zezwolenia systemowego wg normy EN 54-13
  • Wdrożenie sygnalizatorów optycznych zgodnych z normą EN 54-13

DLA INSTALATORÓW ELEKTRYCZNYCH I FIRM MONTAŻOWYCH

  • Uwzględnienie aktualnych i przyszłych projektów, ewentualnie informacja o błędnych pozycjach w przetargu, ewentualnie opracowanie aneksu
  • Wyjaśnienie zleceniodawcy
  • Modyfikacja tekstu oferty

DLA UŻYTKOWNIKÓW BUDYNKU

  • Sprawdzenie umowy
  • Informacje dla projektantów